محمد يوسف حريرى
92
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
تبرج جاهليت ( ت ب رّ ) وَ قَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِيَّةِ الْأُولى ( احزاب - 33 ) تبرج به معنى آشكار شدن در برابر مردم است و منظور از جاهليت اولى ظاهرا همان جاهليتى است كه مقارن عصر پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بود و به طورى كه در تواريخ آمده در آن موقع زنان حجاب درستى نداشتند و دنبالهء روسرى خود را به پشت سر مىانداختند به طورى كه گلو و قسمتى از سينه و گردنبند و گوشوارههاى آنها نمايان بود و به اين ترتيب قرآن از اينگونه اعمال باز مىدارد . ( تفسير نمونه ) تجريد يا ( - ) سوره تجريد تبصر در قرآن ( ت ب صّ ) آن است كه آن را به قاعدهء دلالت الفاظ فراگرفته و تفاوت ما بين حقيقت از مجاز و كنايات و امثال را دانسته و همه را با مقررات اصول علمى و براهين قطعى برآورد نماييم ( توحيد اهل توحيد ، ص 6 ) تبصره ( ت ص ر ) تَبْصِرَةً وَ ذِكْرى لِكُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ ( ق - 8 ) قرآن مجيد ( تاريخ قرآن ، ص 31 ) تبع - قوم تبع تبيان ( ت ) وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْءٍ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً وَ بُشْرى لِلْمُسْلِمِينَ ( نحل - 89 ) قرآن مجيد ( تاريخ قرآن ، ص 31 ) تثليث ( ت ) لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ ثالِثُ ثَلاثَةٍ وَ ما مِنْ إِلهٍ إِلَّا إِلهٌ واحِدٌ . ( مائده - 72 ) مقصود از تثليث ( يا ثالوث يا اقانيم ثلاث يا اقنوم سهگانه ) در اعتقاد مسيحيان اين است كه بايد به الوهيت سه اقنوم ايمان آورد و خداى جهان بدون اينكه به وحدانيتش خللى وارد شود با سه مظهر ( اب ، ابن ، روح القدس ) متحد است . اب كه اقنوم اول است منشأ حيات و قدرت است . ابن كه اقنوم دوم است مسيح مىباشد و مسيح پسر خدا است و خدا به وسيلهء او مخلوق را به وجود آورد . روح القدس كه اقنوم سوم است واسط ميان پدر و پسر مىباشد . در سال 325 ميلادى در شهر نيقيّه ( ارنيق كنونى ) در نزديكى قسطنطنيه يك شوراى عالى كليسايى تشكيل شد كه دربارهء اصول و مفاهيم عيسويت به بحث پرداختند و ( علىرغم مخالفت اكثريتى متشكل از مسيحيون موحد ) با استفاده از قدرت رسمى و امپراطورى آيين تثليث را به تصويب رساندند و قرآن ( در نساء - 171 ) اشاره دارد كه نگوييد خدا سه تاست از اين گفتار دست برداريد ( تاريخ اديان ، ص 229 - محمد در تورات و انجيل ، پاورقى ص 18 و . . . ) تثمين قرائت منظور اين است كتابى درباره قرائت تدوين شود كه فقط هشت قرائت ذكر شود ( مقدمهاى بر تاريخ قراءات قرآن كريم ، ص 65 ) تجزيه قرآن يعنى تقسيم قرآن به ( - ) جزء ( مباحثى در علوم قرآن ، ص 154 ) تجسم اعمال يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ ( نور - 24 ) كردارهاى نيك و بد انسان پس از مرگ به ويژه در